POLSKA & ŚWIATDOBRY KIERUNEK DLA EDUKACJIO NaukoMapie
PLENUK
Stwórz plan nauki
NAUKOMAPA LAB

Język polski, matura

Powtórka tematów, przykładowe zadania z wyjaśnieniami i testy. Zadania są naszego autorstwa, a oficjalne arkusze znajdziesz na stronie CKE.

Zacznij test

Test mieszanyWybierz tematNajsłabsze tematyTryb egzaminu
Termin
4 maja 2027, 9:00
Czas pracy
240 min (poziom podstawowy)
Arkusz próbny CKE
17 grudnia 2026

Czas standardowy; może być dłuższy przy dostosowaniach. CKE: komunikat o harmonogramie egzaminów w 2027 r. (20 sierpnia 2026) · CKE: informacja dyrektora o arkuszach przed egzaminami w 2027 r. (30 września 2026). Dane sprawdzone: 2026-11-04.

Tematy i powtórka

Język: gramatyka, odmiany i kultura języka

  • Akt komunikacji składa się z nadawcy, odbiorcy, komunikatu, kodu, kontekstu i kontaktu.
  • Funkcje tekstu z podstawy to informatywna, poetycka, ekspresywna i impresywna, w tym perswazyjna.
  • Stylizacja to celowe naśladowanie innego stylu: archaizacja, dialektyzacja, kolokwializacja, stylizacja środowiskowa, biblijna.
  • Biblizmy i mitologizmy to utarte wyrażenia z Biblii i mitów, np. wieża Babel, pięta Achillesa.
  • Nowomowa to język propagandy, który zamazuje prawdę, a odpowiedź unikowa to wypowiedź omijająca pytanie.
  • Tę wiedzę sprawdza m.in. test Język polski w użyciu, za który można zdobyć 10 z 60 punktów.
Ćwicz ten temat (14) →

Czytanie tekstów i notatka syntetyzująca

  • Test Język polski w użyciu opiera się na dwóch tekstach na zbliżony temat, łącznie około 1000 wyrazów.
  • Teksty często pokazują różne punkty widzenia, więc szukaj podobieństw i różnic między autorami.
  • Notatka syntetyzująca ma od 60 do 90 wyrazów, jest pisana tekstem ciągłym i własnymi słowami.
  • Notatka musi przedstawiać stanowiska obu autorów, a nie streszczać każdy tekst po kolei.
Ćwicz ten temat (11) →

Lektury: od starożytności do pozytywizmu

  • Test historycznoliteracki daje 15 punktów, z czego za tę grupę epok najwyżej 7.
  • Lista obejmuje m.in. Biblię, Mitologię Parandowskiego, Antygonę, Makbeta, Skąpca, Dziady cz. III, Lalkę i Zbrodnię i karę.
  • W teście mogą się pojawić także Zemsta, Balladyna, bajki Krasickiego, Dziady cz. II i wskazane księgi Pana Tadeusza, wtedy z fragmentem w arkuszu.
  • Z poezji znajomość treści mogą sprawdzać Bogurodzica, dwie pieśni i treny IX–XI Kochanowskiego, Hymn do miłości ojczyzny, Oda do młodości i Testament mój.
  • W utworach czytanych w całości pomyłka co do głównej fabuły to tzw. błąd kardynalny, za który praca dostaje 0 punktów.
Ćwicz ten temat (26) →

Lektury: od Młodej Polski do współczesności

  • Ta grupa epok daje w teście historycznoliterackim najwyżej 8 punktów.
  • Lista obejmuje m.in. Wesele, Chłopów (fragmenty), Przedwiośnie, Ferdydurke (fragmenty), Proszę państwa do gazu, Inny świat (fragmenty), Zdążyć przed Panem Bogiem, Dżumę, Rok 1984, Tango i Podróże z Herodotem (fragmenty).
  • Wiersze spoza wykazu tytułów służą do czytania i interpretacji, a nie do sprawdzania ich znajomości.
  • Warto wiedzieć, do jakiej epoki należy każdy utwór: periodyzacja to osobne wymaganie.
Ćwicz ten temat (15) →

Środki stylistyczne, retoryka i argumentacja

  • Oksymoron łączy wyrazy o przeciwnych znaczeniach, a peryfraza zastępuje nazwę opisem.
  • Antyteza zestawia przeciwieństwa, paralelizm powtarza układ składniowy, a wyliczenie gromadzi elementy.
  • Przerzutnia przenosi część zdania do następnego wersu.
  • Argument ad personam atakuje osobę zamiast jej racji.
  • Odróżniaj dyskusję od sporu i kłótni oraz cele perswazyjne od informacyjnych.
Ćwicz ten temat (9) →

Wypracowanie i zasady oceniania

  • Egzamin pisemny na poziomie podstawowym trwa 240 minut, daje 60 punktów, a wypracowanie to 35 z nich.
  • Praca ma mieć co najmniej 300 wyrazów, a do wyboru są dwa tematy bez narzuconej formy gatunkowej.
  • Każdy temat wymaga dwóch utworów literackich, w tym lektury obowiązkowej, oraz dwóch kontekstów.
  • Lista lektur jest w arkuszu, a w latach 2025–2028 w wypracowaniu można też odwołać się do lektur z podstawy z 2018 r.
  • Praca krótsza niż 300 wyrazów jest oceniana tylko w kryteriach formalnych i literacko-kulturowych.
Ćwicz ten temat (7) →

Przykładowe zadania

Zadanie 1 · Język: gramatyka, odmiany i kultura języka

Która funkcja tekstu dominuje w haśle: „Zagłosuj już dziś na projekt naszej szkoły!”?

  1. informatywna
  2. poetycka
  3. ekspresywna
  4. impresywna

Odpowiedź: impresywna

Hasło ma skłonić odbiorcę do działania, a to funkcja impresywna, tu w odmianie perswazyjnej.

Zadanie 2 · Czytanie tekstów i notatka syntetyzująca

Tekst A. Uwaga przypomina światło latarki: oświetla jedno miejsce, a reszta pozostaje w mroku. Gdy co kilka minut przerywamy czytanie, by zerknąć na telefon, nie tylko tracimy te chwile. Musimy też za każdym razem odnaleźć wątek, a to kosztuje wysiłek. Dlatego długi, wymagający tekst wielu osobom wydaje się dziś trudniejszy, niż jest naprawdę. Nie musimy jednak rezygnować z technologii. Wystarczy ustalić czas, w którym telefon leży w innym pokoju, i traktować skupienie jak umiejętność, którą da się ćwiczyć.

Z czym autor Tekstu A porównuje uwagę?

  1. z otwartą książką
  2. z telefonem w dłoni
  3. z pracującym mięśniem
  4. ze światłem

Odpowiedź: ze światłem

Pierwsze zdanie brzmi: „Uwaga przypomina światło latarki”.

Zadanie 3 · Lektury: od starożytności do pozytywizmu

Z której księgi Biblii pochodzą słowa „marność nad marnościami i wszystko marność”?

  1. z Apokalipsy św. Jana
  2. z Księgi Rodzaju
  3. z Księgi Koheleta
  4. z Księgi Psalmów

Odpowiedź: z Księgi Koheleta

Słowa te wyrażają główną myśl Księgi Koheleta: bogactwo, władza ani sława nie są trwałe.

Zadanie 4 · Lektury: od Młodej Polski do współczesności

Jakie autentyczne wydarzenie zainspirowało Wesele Wyspiańskiego?

  1. koronacja rosyjskiego cara w Warszawie
  2. wesele Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykówny
  3. zaręczyny Wyspiańskiego w Krakowie
  4. nagła śmierć Włodzimierza Tetmajera

Odpowiedź: wesele Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykówny

Ślub odbył się w 1900 r. w Krakowie, a wesele w podkrakowskich Bronowicach. Związek inteligenta z chłopką budził wtedy kontrowersje.

Zadanie 5 · Środki stylistyczne, retoryka i argumentacja

Który przykład zawiera oksymoron?

  1. stary dom
  2. szybki bieg
  3. czerwona róża
  4. gorący lód

Odpowiedź: gorący lód

Oksymoron łączy wyrazy o przeciwstawnych znaczeniach, a lód nie może być gorący.

Oficjalne arkusze CKE

Na stronach poszczególnych lat znajdziesz arkusze i zasady oceniania ze wszystkich przedmiotów. Prowadzimy tam tylko linki, a materiały publikuje CKE. To arkusze Formuły 2023.

Wszystkie lata na stronie CKE ↗

Arkusze próbne CKE pojawią się na stronie CKE w dniu publikacji.