Matura z polskiego: CKE potwierdza, że zasady oceniania wypracowania się nie zmieniają

Co się wydarzyło

26 października 2026 r. Centralna Komisja Egzaminacyjna (CKE) opublikowała odpowiedź swojego dyrektora, dr. hab. Roberta Zakrzewskiego, na list otwarty grupy polonistów z 31 sierpnia 2026 r. Nauczyciele zarzucali CKE, że kryteria oceniania wypracowań na maturze z języka polskiego są interpretowane niejednolicie, a niektóre objaśnienia egzaminatorzy dostają dopiero na szkoleniach po egzaminie.

Pismo liczy 26 stron. Dla uczniów, którzy zdają maturę w 2027 r., najważniejsze jest jego podsumowanie: w sesji 2026 r. nie zmieniono zasad oceniania ani na poziomie podstawowym, ani na rozszerzonym, a informatory o egzaminie są aktualne.

Co CKE wyjaśnia w sprawie wypracowania

Wypracowanie na obu poziomach jest oceniane w tych samych kryteriach co dotąd: spełnienie formalnych warunków polecenia, kompetencje literackie i kulturowe, struktura, spójność i styl wypowiedzi oraz zakres i poprawność środków językowych, ortografia i interpunkcja. CKE wskazuje strony informatorów, na których są objaśnienia do kryteriów.

Na poziomie rozszerzonym utwór literacki jest wykorzystany w pełni funkcjonalnie dopiero wtedy, gdy zdający odwołuje się także do elementów jego struktury: kreacji świata przedstawionego, bohaterów, akcji, motywów, narracji, sytuacji lirycznej, toposów, aluzji czy konwencji. CKE podkreśla, że ten wymóg obowiązuje od pierwszej sesji w formule 2023, a w sprawozdaniach z kolejnych lat pisała, że zdający często o nim zapominają.

Komisja przypomina też, że uszczegółowienia do każdego tematu zależą od jego sformułowania. Sposób zorganizowania pracy, który zadziałał przy jednym temacie, nie musi dać pełnej punktacji przy innym.

Pisownia: stare i nowe zasady są poprawne

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują zmiany zasad pisowni wprowadzone przez Radę Języka Polskiego. CKE potwierdza w piśmie, że w latach 2026–2030 na egzaminach poprawna jest zarówno pisownia zgodna z zasadami obowiązującymi do 31 grudnia 2025 r., jak i z nowymi. Dotyczy to matury, egzaminu ósmoklasisty i egzaminów eksternistycznych.

Próbne matury, weryfikacja i odwołania

CKE pisze, że przepisy nie zobowiązują jej do przygotowywania co roku arkuszy próbnych. W 2026 r. przygotowała arkusze próbne tylko z przedmiotów, w których zmienił się sposób zaznaczania odpowiedzi w zadaniach zamkniętych; szkoły, które zgłosiły potrzebę próbnego egzaminu z polskiego na poziomie rozszerzonym, dostały arkusze z terminów dodatkowych z poprzednich lat.

Dyrektor CKE zapowiedział też, że zbada zgłoszone przez nauczycieli przypadki wartościującego słownictwa w odpowiedziach na wnioski o weryfikację sumy punktów oraz zastrzeżenia do rozstrzygnięć Kolegium Arbitrażu Egzaminacyjnego, które rozpatruje odwołania od wyniku weryfikacji. Na razie nie ogłoszono żadnych zmian w tej procedurze.

Co to znaczy dla maturzystów 2027

Uczcie się z informatorów CKE i zasad oceniania z ostatnich sesji – według CKE nadal są wiążące. Przy wypracowaniu na poziomie rozszerzonym nie wystarczy streścić problematyki utworu.

• W każdym przywołanym utworze nazwij przynajmniej jeden element struktury (np. narrację, kreację bohatera, motyw) i pokaż, jak służy tezie.
• Odnoś każdy utwór do całego problemu z tematu, a nie tylko do jednej jego części.
• Przeczytaj objaśnienia do kryteriów w informatorze – CKE podaje konkretne strony w piśmie.
• Nie bój się nowej pisowni: do 2030 r. obie wersje są uznawane.