Matura ustna z polskiego 2026: jak wygląda egzamin i jak przygotować się w ostatnich tygodniach

Kiedy i jak długo

Według harmonogramu CKE ustne egzaminy z języka polskiego odbywają się w maju 2026 r. — dokładny dzień i godzinę zdającemu podaje szkoła. Po wylosowaniu zestawu zdający ma do 15 minut na przygotowanie. Sam egzamin trwa około 15 minut: wypowiedź monologowa do 10 minut i rozmowa z zespołem przedmiotowym do 5 minut. Nie wolno korzystać ze słowników ani robić notatek na wydruku z zadaniami; notatki robi się na osobnej kartce.

Aby zdać, trzeba uzyskać co najmniej 30 proc. punktów — to jeden z obowiązkowych egzaminów do świadectwa dojrzałości.

Dwa zadania w zestawie

Zestaw zawiera dwa zadania. Pierwsze pochodzi z puli pytań jawnych opublikowanych przez CKE — na lata 2026–2028 lista liczy 76 zagadnień (wcześniej 68) i obejmuje m.in. Biblię, „Mitologię” Parandowskiego, „Iliadę”, „Antygonę”, III część „Dziadów”, „Przedwiośnie” czy „Zbrodnię i karę”. Drugie zadanie jest niejawne: dotyczy zagadnienia z literatury lub innych tekstów kultury i omawia się je na podstawie dołączonego tekstu — literackiego, nieliterackiego albo ilustracji.

Rozmowa z komisją może dotyczyć zagadnienia z polecenia, dołączonego tekstu oraz wszystkiego, co zdający powiedział w monologu, łącznie z przywołanymi przez niego utworami.

Jak pracować z pytaniami jawnymi

76 pytań to dużo, ale wiele z nich dotyczy tych samych lektur i motywów. Zamiast uczyć się gotowych odpowiedzi na pamięć, lepiej przygotować elastyczne „klocki”.

• Pogrupuj pytania według lektur — przy jednej książce zwykle pojawia się kilka zagadnień.
• Do każdej lektury przygotuj trzy–cztery konkretne sceny lub cytaty, które pasują do różnych tematów.
• Dla każdego pytania zapisz tezę w jednym zdaniu i dwa argumenty z różnych utworów lub kontekstów.
• Ćwicz na głos z minutnikiem: 15 minut przygotowania, potem 10 minut mówienia.

Zadanie niejawne: metoda na 15 minut

Przy zadaniu z nieznanym tekstem pomaga stały schemat pracy, przećwiczony wcześniej kilka razy.

• Minuty 1–3: przeczytaj polecenie dwa razy i zaznacz w myślach kluczowe słowa.
• Minuty 4–8: przeczytaj tekst lub obejrzyj ilustrację, wypisz trzy obserwacje związane z poleceniem.
• Minuty 9–13: dobierz utwór lub kontekst, który dobrze znasz i który pasuje do problemu.
• Minuty 14–15: ułóż kolejność wypowiedzi: teza, analiza tekstu, przykład, wniosek.

Rozmowa z komisją

Rozmowa nie jest przesłuchaniem, tylko okazją do rozwinięcia myśli. Jeśli nie rozumiesz pytania, możesz poprosić o jego powtórzenie. Lepiej przyznać, że czegoś nie pamiętasz, i odwołać się do innego znanego przykładu, niż zgadywać. Warto przećwiczyć rozmowę z kolegą lub rodzicem, który zadaje pytania „dlaczego?” i „czy możesz podać przykład?”.