Warto zapamiętać

  • Prawa z Kodeksu pracy przysługują, gdy studiujesz z inicjatywy lub za zgodą pracodawcy.
  • Ostatni rok studiów: 21 dni płatnego urlopu szkoleniowego; matura, egzamin zawodowy, eksternistyczny: 6 dni.
  • Zwolnienie z pracy na zajęcia z zachowaniem wynagrodzenia.
  • Umowa lojalnościowa: maks. 3 lata; przeczytaj warunki zwrotu kosztów przed podpisaniem.

Za zgodą pracodawcy — to kluczowe

Kodeks pracy definiuje podnoszenie kwalifikacji zawodowych jako zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą. Tylko wtedy pracownikowi przysługują ustawowe uprawnienia. Dlatego zanim złożysz dokumenty na studia, warto porozmawiać z przełożonym i uzyskać zgodę na piśmie.

Jeśli pracodawca nie wyrazi zgody, nadal możesz studiować — wtedy można się umówić na zwolnienie z pracy bez wynagrodzenia lub urlop bezpłatny w wymiarze ustalonym z pracodawcą.

Jakie prawa przysługują

Pracownik podnoszący kwalifikacje za zgodą pracodawcy ma prawo do:

  • zwolnienia z całości lub części dnia pracy na czas obowiązkowych zajęć i dojazdu na nie — z zachowaniem wynagrodzenia;
  • urlopu szkoleniowego: 21 dni w ostatnim roku studiów na przygotowanie pracy dyplomowej i egzaminu dyplomowego;
  • 6 dni urlopu szkoleniowego przy egzaminach eksternistycznych, maturze lub egzaminie zawodowym;
  • wynagrodzenia za czas urlopu szkoleniowego i zwolnień.
  • Urlopu szkoleniowego udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy.

Dodatkowe świadczenia i umowa

Pracodawca może — ale nie musi — pokryć m.in. czesne, przejazdy, podręczniki czy zakwaterowanie. Jeśli chce zobowiązać pracownika do pozostania w firmie po studiach, zawiera z nim pisemną umowę. Umowa nie może być mniej korzystna niż przepisy Kodeksu, a okres „odpracowania” nie może przekraczać 3 lat.

Zwrot kosztów dodatkowych świadczeń — proporcjonalnie do przepracowanego okresu — grozi m.in. wtedy, gdy pracownik bez uzasadnionej przyczyny przerwie naukę, sam wypowie umowę w okresie wskazanym w umowie (poza wyjątkami, np. mobbing) albo zostanie zwolniony dyscyplinarnie.

  • Przeczytaj umowę przed podpisaniem i sprawdź, jakie koszty obejmuje i na jak długo.
  • Zapytaj, czy pracodawca finansuje całość czesnego, czy część — i jak rozliczane są raty.
  • Jeśli zmieniasz pracę, policz, ile musiałbyś zwrócić.

Ile to kosztuje

Uczelnie publiczne mogą pobierać opłaty za studia niestacjonarne, a wysokość czesnego ustala każda uczelnia. Do tego dochodzą zwykle opłata rekrutacyjna, legitymacja i koszty dojazdów na zjazdy. Studenci niestacjonarni mogą ubiegać się o stypendia na zasadach regulaminu uczelni. Część firm korzysta też z Krajowego Funduszu Szkoleniowego, który może sfinansować m.in. studia podyplomowe.

Jak przetrwać pierwszy semestr

Studia zaoczne to zwykle zjazdy co dwa tygodnie i sporo pracy własnej. Pomaga planowanie z wyprzedzeniem: wpisz zjazdy do kalendarza od razu po publikacji harmonogramu, uprzedź zespół w pracy o terminach sesji i rezerwuj w tygodniu dwa–trzy krótkie bloki na naukę zamiast liczyć na weekend przed egzaminem.

Źródła i dalsza lektura

Materiał przygotowany z pomocą AI na podstawie wskazanych źródeł. Zasady redakcyjne ↗