Studia po latach: jak dorosły kandydat przechodzi rekrutację na rok 2026/2027

Rekrutacja w IRK krok po kroku

Uczelnie prowadzą rekrutację przez własne systemy Internetowej Rekrutacji Kandydatów (IRK). Terminy ustala każda uczelnia. Przykładowo w Politechnice Częstochowskiej rejestracja na semestr zimowy 2026/2027 trwa od 1 czerwca do 14 lipca 2026 r. Typowe kroki wyglądają podobnie w całym kraju:

• założenie konta i wypełnienie kwestionariusza,
• wybór kierunku (często kilku, z osobnymi opłatami),
• wpisanie wyników matury — u młodszych kandydatów system pobiera je z Krajowego Rejestru Matur, a absolwenci starszych matur wpisują oceny lub wyniki sami,
• wniesienie opłaty rekrutacyjnej,
• po ogłoszeniu wyników — złożenie dokumentów w wyznaczonym terminie.

Stacjonarne czy niestacjonarne

Dla osób pracujących kluczowa jest forma studiów. Studia niestacjonarne (zaoczne lub wieczorowe) odbywają się zwykle w weekendy lub po południu. Prawo o szkolnictwie wyższym pozwala uczelniom publicznym pobierać opłaty m.in. za kształcenie na studiach niestacjonarnych, natomiast studia stacjonarne w języku polskim na uczelni publicznej są dla obywateli polskich bezpłatne. Wysokość czesnego ustala uczelnia — warto sprawdzić zarządzenie rektora dotyczące opłat i zasady rozkładania ich na raty.

Potwierdzanie efektów uczenia się

Ustawa przewiduje trzy drogi przyjęcia na studia: rekrutację, przeniesienie z innej uczelni oraz potwierdzenie efektów uczenia się. Ta ostatnia jest przeznaczona dla osób z doświadczeniem zawodowym — uczelnia może uznać część efektów uczenia się zdobytych poza studiami (np. w pracy) i zaliczyć część programu. Zasady i limity określa każda uczelnia w swoim regulaminie, a procedura jest zwykle płatna. Warto zapytać o nią dział rekrutacji, jeśli masz kilka lat praktyki w dziedzinie studiów.

Jak połączyć studia z pracą

Przed złożeniem dokumentów warto policzyć czas i porozmawiać z pracodawcą. Kodeks pracy przewiduje uprawnienia dla pracowników podnoszących kwalifikacje za zgodą pracodawcy, m.in. urlop szkoleniowy — o tym napiszemy szerzej przed nowym rokiem akademickim.

• Sprawdź harmonogram zjazdów — liczba weekendów w semestrze bywa bardzo różna.
• Zapytaj o kształcenie hybrydowe lub zdalne części zajęć.
• Policz koszt całych studiów, nie tylko pierwszego semestru.
• Zapytaj o zniżki i stypendia — studenci niestacjonarni mogą ubiegać się o stypendium socjalne na zasadach regulaminu uczelni.

Terminy, które łatwo przeoczyć

Uczelnie publiczne zamykają główną rekrutację zwykle w lipcu, ale na wiele kierunków niestacjonarnych przyjmują zgłoszenia także w sierpniu i wrześniu, a uczelnie niepubliczne nawet później. Jeśli kierunek nie zapełni się w pierwszej turze, ogłaszane są tury uzupełniające. Po zakwalifikowaniu trzeba dostarczyć dokumenty w wyznaczonym terminie — inaczej miejsce przechodzi na kolejną osobę.